Η άνοδος της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής στην κουλτούρα, και η Γενιά Ζ βρίσκεται ακριβώς στο επίκεντρο αυτής. Γεννημένη μεταξύ 1997 και 2012, αυτή η γενιά δεν γνώρισε ποτέ έναν κόσμο χωρίς αλγόριθμους, συστάσεις και αυτοματισμούς. Αλλά αυτό που κάνει τη Γενιά Ζ διαφορετική δεν είναι ότι χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά ότι αναδιαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο την αντιλαμβάνεται η κοινωνία. Για πρώτη φορά, βλέπουμε τους νέους να μετατρέπονται από καταναλωτές τεχνολογίας σε δημιουργούς και επιμελητές της ίδιας της κουλτούρας της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η Γενιά Ζ είναι η πρώτη πραγματικά ψηφιακή γενιά και η Τεχνητή Νοημοσύνη τους φαίνεται σαν μια φυσική επέκταση της δημιουργικότητας και όχι σαν απειλή γι’ αυτήν. Μεγάλωσαν με αλγοριθμικές ροές που επιμελούνταν την ψυχαγωγία τους, αλλά τώρα μετατρέπουν τους ίδιους αλγόριθμους σε δημιουργικούς συνεργάτες. Είτε πρόκειται για σχεδιασμό έργων τέχνης με το DALL E, είτε για δημιουργία σεναρίων για βίντεο μικρής διάρκειας, είτε για ρεμίξ μουσικής με φίλτρα Τεχνητής Νοημοσύνης, είτε για δημιουργία βαθιάς ψεύτικης σάτιρας για να σχολιάσουν την πολιτική και την ποπ κουλτούρα, η Γενιά Ζ δεν παρακολουθεί παθητικά την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης. τη συνυπογράφει. Σε αντίθεση με τις παλαιότερες γενιές που συχνά προσεγγίζουν την Τεχνητή Νοημοσύνη με προσοχή ή σκεπτικισμό, η Γενιά Ζ τείνει να τη βλέπει ως καμβά: ένα σύνολο εργαλείων για να πειραματιστεί κανείς, να μάθει και να αμφισβητήσει. Αυτή η μετατόπιση, από την κατανάλωση στη δημιουργία, είναι μια από τις πιο ισχυρές πτυχές αυτού που συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Τα προηγούμενα κύματα του διαδικτύου μετέτρεψαν τους χρήστες σε δημιουργούς περιεχομένου μέσω των ιστολογίων, του YouTube και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά η γενετική Τεχνητή Νοημοσύνη μειώνει αυτό το εμπόδιο ακόμη περισσότερο. Δεν χρειάζεται πλέον να ξέρετε πώς να σχεδιάζετε, να κωδικοποιείτε ή να παράγετε μουσική για να δημιουργήσετε κάτι που να σας δίνει την αίσθηση επαγγελματισμού. Αυτός ο εκδημοκρατισμός της δημιουργικότητας έχει κάνει την Τεχνητή Νοημοσύνη έναν κοινωνικό ισοσταθμιστή. Για τη Γενιά Ζ, η δημιουργικότητα δεν αφορά την κατάκτηση μιας δεξιότητας, αλλά την κατάκτηση μιας ιδέας. Έχουν επαναπροσδιορίσει τη συγγραφή ως μια συνεργατική πράξη μεταξύ της ανθρώπινης φαντασίας και της βοήθειας από μηχανές. Ωστόσο, αυτή η νέα δημιουργική ελευθερία συνοδεύεται από τις δικές της προκλήσεις. Η Γενιά Ζ αντιμετωπίζει το παράδοξο να μεγαλώνει σε έναν υπερ-αυτοματοποιημένο κόσμο όπου τα ίδια εργαλεία που την ενδυναμώνουν απειλούν επίσης να την αντικαταστήσουν. Οι θέσεις εργασίας εισαγωγικού επιπέδου αυτοματοποιούνται. Οι «νεότεροι» δημιουργικοί ρόλοι είναι οι πρώτοι που καλύπτονται από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ίδια γενιά που διδάσκει σε μεγαλύτερους συναδέλφους πώς να χρησιμοποιούν το ChatGPT είναι επίσης η πιο ευάλωτη στον αντίκτυπό του στην απασχόληση. Αυτή η ένταση αναγκάζει τη Γενιά Ζ να σκεφτεί διαφορετικά για το μέλλον, όχι μόνο πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεσματικά, αλλά και πώς να τη χρησιμοποιεί ηθικά και αυθεντικά. Τα ερωτήματα σχετικά με τη συγγραφή, την προκατάληψη και την πρωτοτυπία δεν είναι αφηρημένα για αυτούς, είναι προσωπικά.
Εδώ ακριβώς έρχονται στο προσκήνιο οι αξίες της Γενιάς Ζ. Πρόκειται για μια γενιά που απαιτεί διαφάνεια, συμπερίληψη και αυθεντικότητα. Αμφισβητούν την προέλευση των δεδομένων, ποιος επωφελείται από αυτά και τίνος οι ιστορίες αφηγούνται μηχανές εκπαιδευμένες στη συλλογική μνήμη του διαδικτύου. Κατανοούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αντανακλά τις προκαταλήψεις της κοινωνίας και δεν φοβούνται να την καταγγείλουν. Μέσω του ακτιβισμού, της ψηφιακής τέχνης και της εκπαίδευσης, πολλοί νέοι δημιουργοί χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη όχι μόνο για να ψυχαγωγήσουν αλλά και για να ασκήσουν κριτική, να εκπαιδεύσουν και να προκαλέσουν αλλαγή. Για αυτούς, η τεχνολογία και η ταυτότητα είναι αλληλένδετες και η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται ένα ακόμη εργαλείο για να εκφράσουν ποιοι είναι, τι πιστεύουν και τι αρνούνται να αποδεχτούν. Για να επαναπροσδιορίσουν την κουλτούρα της Τεχνητής Νοημοσύνης, η Γενιά Ζ δεν χρειάζεται να εφεύρει εντελώς νέα εργαλεία, απλώς πρέπει να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα χρησιμοποιούμε. Αυτό σημαίνει να μάθουν όχι μόνο πώς να παρακινούν αποτελεσματικά μια Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά και πώς να αμφισβητούν τα αποτελέσματά της. Σημαίνει να αντιμετωπίζουν την Τεχνητή Νοημοσύνη ως συνεργάτη και όχι ως αντικαταστάτη. Σημαίνει να δημιουργούν κοινότητες που μοιράζονται όχι μόνο την τέχνη αλλά και τη διαδικασία πίσω από αυτήν, με το «πώς το έφτιαξα αυτό» να γίνεται τόσο πολύτιμο όσο το τελικό κομμάτι. Σημαίνει οικοδόμηση συλλογικής ηθικής γύρω από την απόδοση, τη συναίνεση και την προκατάληψη, αντί να περιμένουμε από τις εταιρείες να το κάνουν για αυτές. Υπό αυτή την έννοια, η Γενιά Ζ δεν δημιουργεί απλώς νέα δημιουργικά αποτελέσματα. Δημιούργησε μια νέα πολιτισμική παιδεία.
Φανταστείτε τάξεις όπου οι μαθητές μαθαίνουν όχι μόνο να χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη αλλά και να την εξετάζουν, αναλύοντας πώς οι προτροπές διαμορφώνουν το νόημα, πώς τα σύνολα δεδομένων διαμορφώνουν την αλήθεια, πώς οι αλγόριθμοι καθορίζουν την ορατότητα. Φανταστείτε χώρους εργασίας όπου οι νέοι εργαζόμενοι καθοδηγούν τους μεγαλύτερους σε ροές εργασίας Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ παράλληλα μαθαίνουν στρατηγική και ηθική σκέψη. Φανταστείτε ψηφιακές πλατφόρμες όπου η εργασία που παράγεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη χαρακτηρίζεται με διαφάνεια και η πρωτοτυπία ορίζεται από την ανθρώπινη πρόθεση και όχι από την καινοτομία της μηχανής. Αυτό δεν είναι ένα μακρινό όνειρο, συμβαίνει ήδη, σιγά σιγά, όπου η Γενιά Ζ συνεργάζεται, μαθαίνει και δημιουργεί.
Το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα καθοριστεί αποκλειστικά από τους προγραμματιστές ή τις εταιρείες. Θα διαμορφωθεί από τον πολιτισμό, από τα εκατομμύρια μικρές δημιουργικές αποφάσεις που λαμβάνουν άτομα που αποφασίζουν τι είναι αποδεκτό, τι είναι εμπνευστικό και τι είναι ανθρώπινο. Η Γενιά Ζ, με την υβριδική της ευχέρεια μεταξύ τεχνολογίας και ταυτότητας, έχει τη σπάνια ικανότητα να μετατρέπει την Τεχνητή Νοημοσύνη από έναν ψυχρό μηχανισμό σε ένα μέσο για αφήγηση ιστοριών, κοινότητα και ενσυναίσθηση. Μπορούν να ωθήσουν την κοινωνία να ξεπεράσει τον φόβο της αντικατάστασής της από την Τεχνητή Νοημοσύνη, προς τον ενθουσιασμό της συνδημιουργίας μαζί της. Η ιστορία της Γενιάς Ζ και της Τεχνητής Νοημοσύνης, λοιπόν, δεν είναι ιστορία εξάρτησης ή κυριαρχίας, είναι ιστορία συνεργασίας. Από τους καταναλωτές έως τους δημιουργούς, από την παθητική κύλιση έως τη στοχευμένη δημιουργία, διδάσκουν στους υπόλοιπους ένα νέο είδος ψηφιακού γραμματισμού, που βασίζεται όχι μόνο στην ικανότητα, αλλά και στη συνείδηση. Αν η Τεχνητή Νοημοσύνη πρόκειται να γίνει μέρος της ανθρώπινης κουλτούρας, όχι μόνο της ανθρώπινης παραγωγικότητας, θα είναι επειδή η Γενιά Ζ την έκανε έτσι: εμποτίζοντάς την με περιέργεια, ηθική, χιούμορ, επανάσταση και φαντασία.
Δεν περιμένουν το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης, την κατασκευάζουν ήδη, μία προς μία.
